Life

Guilty Pleasure: Có thú vui tội lỗi không?

Nhìn quanh, bạn thấy ai cũng sống lành mạnh. Ai cũng ăn, ngủ điều độ, với chế độ ít calo, chịu khó tập luyện thể dục, yêu bản thân, gìn giữ ngoại hình và nỗ lực thăng tiến.

Bạn cũng thế. Nhưng đôi khi, bạn sẽ thức đêm muộn để tìm hiểu về bí quyết trị quầng thâm :P. Hay tặc lưỡi “thêm một miếng pizza nữa nhé vì lớp mozzarella hôm nay thơm ngậy quá”, hoặc “một ly vang đỏ nữa thôi tối nay thứ 7 mà”. Hay hơn nữa “Oh trò game này nhạt lắm nhưng mà giải trí vui vẻ đấy chứ”. Hay đơn giản, không làm gì và lười biếng sau chuỗi ngày dự án liên tục… Sau tất cả, bạn áy náy với cảm giác tội lỗi.

Nhưng nếu những việc đó mang lại niềm vui (pleasure) cho bạn, tại sao ta phải cảm thấy tội lỗi?

Khi chúng ta nghỉ ngơi, chúng ta nghĩ rằng chúng ta nên sử dụng khoảng thời gian đó để làm việc, học tập, nghiên cứu hay làm gì đó “có ích” hơn. Nhưng có thật ta nên liên tục làm việc, hay nên liên tục làm cái gì đó, nên liên tục ăn lành mạnh và “nhàm chán” để được hạnh phúc? Tiến sĩ Kristin Neff, phó giáo sư tại Khoa Tâm lý Giáo dục tại Đại học Texas cho rằng không hẳn.

Dành ra một khoảng nghỉ cho tâm trí và tận hưởng điều gì đó không đòi hỏi sự tập trung trí tuệ cao sẽ cho chúng ta cảm giác giải thoát khỏi chế độ “xử lý các vấn đề phức tạp” và giúp tăng khả năng đối phó với các tác nhân gây căng thẳng. Đồng thời giúp ta tương tác tích cực hơn với những người khác.

Nếu điều đó là thật, tại sao những niềm vui tội lỗi lại bị chỉ trích nhiều đến vậy? Đôi khi nó không đến từ chính những thú vui này, mà là cảm giác tội lỗi của chúng ta khi thực hiện chúng. Theo các chuyên gia như Tiến sĩ Nabi, cảm thấy tội lỗi hoặc sợ bị chê bai khi thực hiện các hoạt động mà chúng ta thích có thể làm giảm lợi ích mà chúng mang lại cho chúng ta. Và có vẻ nực cười, nhưng việc bớt xấu hổ khi thực hiện các thú vui tội lỗi có thể khiến chúng ta tự tin và hạnh phúc hơn. Và có lẽ đã đến lúc nên loại bỏ “niềm vui tội lỗi” ra khỏi vốn từ vựng của chúng ta.

Thú vui tội lỗi là?

Sami Schalk, phó giáo sư nghiên cứu về giới tính và phụ nữ tại Đại học Wisconsin, cho biết: “Một niềm vui tội lỗi là thứ mà chúng ta thích, nhưng chúng ta biết rằng chúng ta không nên thích, hoặc việc thích nó nói lên điều gì đó tiêu cực về chúng ta”.

Tiến sĩ Schalk cho biết: “Điều tiêu cực đó thường kết thúc với mối liên hệ với các loại bản sắc mà chúng ta miệt thị và gạt ra bên lề xã hội. Hãy xem xét điều gì ngăn cách giữa thể thao và truyền hình thực tế. Ý tưởng ai đó xin lỗi vì đã xem một chương trình giải trí vô nghĩa (tác giả không có ý đả kích nhưng đôi khi ta vẫn gặp những câu chuyện như vậy). Nó giống như lời thú nhận “Tôi biết làm điều đó thật tệ nhưng tôi không thể ngừng làm nó”.

Cảm giác tội lỗi về niềm vui

Mặc dù các thuật ngữ cảm giác tội lỗi và xấu hổ thường được sử dụng thay thế cho nhau, chúng có nghĩa là những điều khác nhau và không thực sự phù hợp với quan niệm của chúng ta về cảm giác tội lỗi là gì.

Cảm giác tội lỗi có thể là động lực lành mạnh thúc đẩy chúng ta thay đổi những hành vi mà chúng ta không thích, trong khi sự xấu hổ – cảm giác đau đớn mà hành vi của chúng ta khiến chúng ta trở thành những con người kinh khủng – không bao giờ hiệu quả. Nhưng khi chúng ta chê bai thói quen xem truyền hình thực tế của mình, chẳng hạn, chúng ta thường không mô tả một hành vi mà chúng ta hy vọng sẽ thay đổi, cũng như không nói rằng chúng ta là những người tồi tệ.

Tiến sĩ Neff, phó giáo sư tại Đại học Texas ở Austin cho biết: “Khi bạn cảm thấy tội lỗi nhưng không làm hại ai, thì bạn chỉ đang ở trong lĩnh vực của chủ nghĩa hoàn hảo hoặc chỉ trích,” Tiến sĩ Neff, phó giáo sư tại Đại học Texas tại Austin cho biết.

Ngoài nỗi sợ hãi về việc người khác sẽ nhìn nhận chúng ta như thế nào, Tiến sĩ Schalk cho biết chủ nghĩa hoàn hảo này bắt nguồn từ “nguồn gốc thuần túy sâu xa” của nền văn hóa của chúng ta, một trong đó khoái cảm được coi là “tội lỗi, xấu xa và tự buông thả”.

Bất chấp thông điệp xã hội rằng niềm vui là thứ kiếm được, “có một lý do tại sao cơ thể của chúng ta, theo nghĩa đen ở cấp độ thần kinh, có những dây thần kinh được thiết lập để cảm nhận được niềm vui,” Brown nói. Đối với Brown, hoạt động mang lại niềm vui là về việc chống lại ý tưởng áp bức rằng niềm vui không phải là một phần tự nhiên của cuộc sống hàng ngày.

Cô ấy hay hỏi ngược lại: “Tại sao tôi cảm thấy xấu hổ về điều này nếu nó không gây hại cho tôi hoặc bất kỳ ai khác?”

Bộ não của chúng ta trên truyền hình thực tế

Việc xem 7 tập phim “Những bà nội trợ thực thụ” có làm tan chảy bộ não của chúng ta không? Tất nhiên là không, và các nghiên cứu cho rằng “chơi trò chơi điện tử hoặc xem phim hoặc truyền hình có thể phục hồi một số nguồn lực tâm lý,” Tiến sĩ Nabi nói.

Mặc dù những lợi ích này vẫn chưa được nghiên cứu lâu dài và các vấn đề của chúng ta không biến mất một cách kỳ diệu khi chúng ta tắt TV, nhưng nghỉ ngơi có thể làm giảm mức độ căng thẳng. Có lẽ quan trọng hơn, “nhận thức của bạn về khả năng xử lý nó được cải thiện,” Tiến sĩ Nabi nói.

Cho phép bản thân tận hưởng thời gian vui vẻ cũng là một phần quan trọng của việc nên dịu dàng hơn với bản thân, đây là một cách hiệu quả để chống lại sự lo lắng và trầm cảm.

Tiến sĩ Neff nói: “Có việc gì khác để làm ngoài việc chỉ sống và lo đi giải quyết vấn đề là điều thực sự lành mạnh đối với chúng ta. Neff mô tả cách “các trạng thái dòng chảy”, như thiền, chơi thể thao và, vâng, tiêu thụ phương tiện truyền thông, có thể giúp não của chúng ta nghỉ ngơi và phục hồi bằng cách cung cấp một phần từ chế độ giải quyết vấn đề.

Tiến sĩ Nabi nói: “Chúng ta thực sự cũng có giá trị văn hóa của việc sử dụng phương tiện truyền thông và điều đó đang được gây dựng, và những gì chúng ta làm là để phát triển và đạt được thành tựu. “Chúng ta không tập trung quá nhiều vào thư giãn và vui chơi, tận hưởng và vui vẻ, và đây là những khía cạnh quan trọng của việc trở thành một con người (bên cạnh việc nố lực, chăm chỉ, nghiêm túc trong công việc.)”

Cân bằng có nghĩa là đón nhận niềm vui

Tuy nhiên, tốt nhất là bạn nên làm theo lời khuyên thuở xa xưa mà cha mẹ đã dạy: Mọi thứ đều có chừng mực.

Mặc dù cảm giác tội lỗi có thể làm tăng khoái cảm trong một số trường hợp, nhưng nó cũng có thể đẩy chúng ta đến những hành vi mà chúng ta cảm thấy tội lỗi. Trong một nghiên cứu, những người ăn kiêng được huấn luyện vừa phải ít có khả năng ăn quá nhiều sau khi tiêu thụ thực phẩm không lành mạnh, trong khi những người theo chế độ ăn kiêng cực kỳ chặt chẽ thì khắc nghiệt hơn với bản thân. Nếu chúng ta kỳ thị một hành vi và sau đó tham gia vào hành vi đó, chúng ta sẽ dễ dàng đi quá đà, điều này có thể khiến chúng ta cảm thấy tội lỗi và kém hài lòng.

Brown nói rằng “việc đón nhận nhu cầu vui thú chung của con người chúng ta không phải là về chủ nghĩa khoái lạc.” Brown nói thêm rằng quá nhiều điều tất nhiên không bao giờ là một điều tốt, đó là lý do tại sao hiểu và chấp nhận những gì mang lại cho chúng ta niềm vui là điều quan trọng để tìm kiếm sự cân bằng đó.

Tạo kết nối

Có lẽ giá trị quan trọng nhất của một thú vui tội lỗi là mối liên kết mà nó có thể tạo ra giữa con người với nhau.

Tiến sĩ Nabi nói: “Những chương trình giải trí này đều có lý do – chúng gây được tiếng vang. Tiến sĩ Neff nói thêm rằng mối liên hệ mà chúng tôi tạo ra với những người có cùng sở thích với chúng tôi về những thứ như vậy “không thể bị đánh giá thấp”.

Bên cạnh việc giúp chúng ta kết nối với những người khác, nói về những gì chúng ta thích có thể làm giảm bớt cảm giác tội lỗi còn sót lại và giúp chúng ta dễ dàng khám phá thêm những điều mang lại niềm vui cho chúng ta.

“Rất nhiều lúc, những thú vui tội lỗi được nói đến về mặt thể loại, nhưng có lẽ bạn không thích tất cả các nhóm nhạc nam, vậy điều gì về nhóm nhạc cụ thể này và âm nhạc của họ?” Tiến sĩ Schalk nói. “Cho dù đó là gì, hãy tìm thị trường ngách nhỏ của bạn và đi theo điều đó. Và đừng xấu hổ về điều đó, bởi vì rõ ràng nó đang làm điều gì đó cho bạn. “

Có thể nói chuyện thoải mái và tự do về những gì chúng ta yêu thích- dù cho đó có phải những gì người khác yêu thích và đánh giá cao hay không, xét cho cùng không chỉ là một cách để thư giãn. Sau cùng, nếu bạn không thể thành thật về chuyện đơn giản như bạn thích ăn bánh ngọt và ít tập thể dục (trong khi vừa mới tăng cân- như tác giả :P), thì bạn có thể thành thật về những gì, với chính mình và người khác?”

Linh Đàm

—————————————————–

Bài viết tham khảo tư liệu của New York Times đồng thời thể hiện quan điểm của tác giả, thuộc bản quyền linhdam.co.

Chào đón chia sẻ của độc giả.

Riêng với chia sẻ vì mục đích thương mại, đăng bài trên báo mà chưa có sự đồng ý của tác giả là KHÔNG ĐƯỢC PHÉP.

Quý đối tác/bạn đọc có nhu cầu liên hệ với Linh về bản quyền, cơ hội hợp tác, hoạt động thương mại, vui lòng email tới info@linhdam.co hoặc linhngocdam@gmail.com.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *